شهرستان دالاهو با مساحت 1970 كيلومتر در غرب استان كرمانشاه واقع است. اين شهرستان به مركزيت شهر كرند داراي دو بخش به نامهاي مركزي و گهواره است كه از پنج دهستان گوران ، قلخاني ، بان زرده ، ريجاب و بيوهنيج تشكيل شده و در مجموع داراي 156 روستاست. مهمترين ارتفاعات منطقه كوهستاني دالاهو كوه نوا است كه آب و هواي معتدل و سرد كوهستاني را براي اين منطقه به ارمغان آورده است. مهمترين رودخانههاي شهرستان دالاهو رودخانه كرند است و از ديگر رودخانه هاي آن ميتوان به زمكان، هورو و بريشاه اشاره كرد. به جرات ميتوان گفت اين شهرستان ديدني بيشتر زيبايي توصيف ناپذيرش را مديون سرابها و رودخانههاي خروشان است كه از مهمترين آنها ميتوان سراب خروشان شالان يا همان ريجاب را نام برد.
سراب كرند غرب، رشمينه قورچي باشي ، سفرشاه ، قلعه زنجير و تختگاه جهانبخش هم از ديگر رودخانههاي اين منطقه است. وجود طبيعت بكر و جلوههاي طبيعي منطقه ريجاب ازجمله جنگلها، كوهستانهاي مرتفع ، كوه دالاهو ، رودخانهها ، درهها و چشمهها اين منطقه را از ساير مناطق استان متمايز كرده است. مردمان ساكن دالاهو از اقوام كرد هستند كه به زبان كردي و گويشهاي جافي ، كلهري و قلخاني تكلم ميكنند. مردم ساده و صميمي اين منطقه همچنان لباسهاي محلي خود را ميپوشند كه صفا و صميميت آنها را در چشم مسافران دو چندان ميكند. از پوشاك مردان ميتوان شيه و ، شلوار جافي ، كوله بال ، كلاو ، كلاش و از پوشاك زنان شيه و ، پاپوش ، جلسقه ، ماشته ، سرون ، سلته و زبون را نام برد.
تنبور مهمترين ساز منطقه دالاهو است كه قدمتي هزار ساله دارد!
اين شهرستان جاذبههاي بيشماري دارد كه از آن ميان ميتوان به روستاي ديدني شالان اشاره كرد كه همواره پذيراي گردشگران بسياري است. اين روستا در 23 كيلومتري سرپل ذهاب و 140 كيلومتري كرمانشاه واقع است. آب و هواي آن در فصول بهار و تابستان خنك و در پاييز و زمستان سرد و برف گير است. رودخانه پرآب الوند در جنوب روستا جريان دارد. روستاي شالان به سبب درختان بسيار بلند و پوشش سبز ، چشمهها ، سرچشمه رودهاي كوچك ، زيارتگاه عبدالله ابن عمر، جنگلهاي انبوه و گسترده، باغات گردو، انار و انجير كوهي از تفرجگاههاي زيبا و كم نظير استان است كه مورد توجه گردشگران بسياري است.
از ديگر روستاهاي اين منطقه ميتوان روستاي حرير را نام برد. روستاي حرير به دليل برخورداري از موقعيت طبيعي و اقليمي مطلوب ، مناظر و جلوههاي طبيعي منحصر به فردي دارد، مراتع سبز و حاصلخيز روستا بويژه در بهار و تابستان و پاييز زيباييهاي شگفتانگيز و جلوههاي جذابي پديد مي- آورد. يكي از چشماندازهاي بسيار زيباي روستا، مناظر اطراف سراب حرير ميباشد كه از درختان بلند، گياهان و گلهاي وحشي پوشيده شده است.
روستاي سرخه ديزه، نيز از ديگر جاذبههاي اين شهرستان است كه به سبب استقرار در كوهپايه و اقليم معتدل، طبيعت زيبا و استقرار عشاير و فصل كوچ داراي جذابيت بسيار است.
علاوه بر زيباييهاي بيشمار طبيعي در اين شهرستان جاذبههاي تاريخي نيز وجود دارد كه همواره مورد توجه گردشگران است، از جمله ميتوان به قلعه يزدگرد اشاره كرد. مجموعه بناي يادماني قلعه يزدگرد در 18 كيلومتري سه راهي ريجاب به سر پل ذهاب قرار دارد. اين مجموعه با وسعت حدود 40 كيلومتر مربع از سمت شمال غرب با پرتگاه تندي به جلگه ذهاب و از طرف شمال و شرق به صخرههاي پلكاني دالاهو منتهي ميشود. بر اساس كاوشهاي باستان شناسي زمان ساخت اين مجموعه به دوره ساساني و يا اواخر دوره اشكاني بر ميگردد. اين مجموعه شامل چند محوطه از جمله ديوار گچ، آشپزخانه، دروازه، جاي دار، تپه رش ، قلعه يزدگرد ، گچ گمبد ، قلعه داور، نقاره خانه و آسياب است.
از ديگر جاذبههاي اين شهرستان ميتوان مسجد عبدالله ابن عمر را نام برد. مسجد عبدالله ابن عمر يكي از مساجد صدر اسلام است كه در روستاي شالان قرار دارد، شالوده اين بنا بر روي بنايي كه به قبل از اسلام تعلق داشته ساخته شده است. مسجد به شكل مستطيل و به ابعاد 7.10 در 18 متر است، شبستان مسجد داراي هشت ستون در دو رديف موازي است. محراب مسجد بر خلاف ساير مساجد اسلامي از ديوار جنوبي بيرون نيامده بلكه به وسيله گچ بري به ديوار مسجد اضافه شده است. منبر پنج پلهاي مسجد پشت به محراب ساخته شده و مصالح آن سنگ و گچ است. مناره مسجد در جنوب غربي پشت بام داراي 21 پله مثلثي شكل است در بالاي آن نيز گنبدي مخروطي قرار دارد.
از ديگر آثار تاريخي اين شهرستان مقبره ابودجانه است. در نزديكي ريجاب قبرستاني از صدر اسلام با تعدادي آرامگاه به سبك چهار طاقيهاي دوره ساساني است. در ميان قبور بناي عظيمي ديده ميشود كه در ميان اهالي محل به مقبره ابودجانه معروف است، ابودجانه از ياران با وفاي پيامبر (ص) در جنگ احد بوده است.
يكي ديگر از جاذبههاي اين شهرستان مقبره بابا يادگار در نزديكي قلعه يزدگرد است كه از زيارتگاههاي پيروان اهل حق به شمار ميرود. اين بنا از نظر معماري به صورت فضاي مربعي شكل است بر روي آن گنبد مخروطي شكلي قرار گرفته و سطوح داخلي و خارجي بنا به وسيله ملات گچ اندود شده است.
از مهمترين صنايع دستي شهرستان دالاهو ميتوان به قالي بافي ، چاقوسازي ، فلز كاري ، ساخت ادوات موسيقي ، موج (چادر شب) گليم ، گيوه و سبد اشاره كرد كه در نهايت چيرهدستي توسط هنرمندان اين ديار تهيه ميشود. مهمترين سوغات اين شهرستان به دليل وجود باغهاي پر بار انگور ، گردو است. همچنين گردشگران ميتوانند از نخود و روغن حيواني مرغوب اين ديار تهيه و به عنوان سوغاتي با خود به همراه ببرند.
در آستانه بهار طبيعت و نوروز مسافران و گردشگران بسياري به سير و سياحت در منطقه دالاهو مشغولند تا دمي دور از هياهوي زندگي شهري، آرامش و آسايش را از لابهلاي زيباييهاي بيشمار و بكر اين بهشت زميني هديه بگيرند. عکسهایی از این شهرستان به صورت لینک در وبلاگ موجود می باشد.
کوه نوا:
رشته ارتفاعات نوا در جنوب رشته كوه هاي دالاهو قرار گرفته كه تنگه پاطاق بين اين دو رشته كوه واقع گرديده است . بلندترين قله آن در جنوب روستاي سرميل در حدود 3288 متر ارتفاع دارد . رودخانه های كرنو و چم دهر از این كوه سرچشمه می گیرند . این كوه از شمال غربی به كوه برز متصل میشود و از جنوب شرقی به كوه كمر زرد می پیوندد و راه اتومبیل رو كرند به قصر شیرین و گردنه پاطاق تا روستای هوكانی به طول 32 كیلومتر و عرض 7 كیلومتر از شمال غربی به سوی جنوب شرقی گسترده شده است.
رشته کوه دالاهو:
رشته کوه دالاهو در غرب ایران ودراستان کرمانشاه مابین شهرستان های دالاهو، اسلام آباد، سرپل ذهاب و اورامانات و جوانرود قرارگرفته است.
ازکوه های بلند این رشته کوه میتوان به کوه نسار با2223 متر ارتفاع در کرندغرب، کوه شوا با 2300 متر ارتفاع در کرندغرب، کوه قلعه قاضی در منطقه گهواره با2200 متر ارتفاع وکوه نوا (کوه نور) به ارتفاع 2450 متر در کرند غرب و کوه دالاهو با حدود 2800 متر ارتفاع در حدفاصل کرند ومنطقه جوانرود اشاره کرد.
آب وهوای این رشته کوه در زمستاه ها سرد وپربرف است وگاهی ارتفاع برف در دالاهو به بیش از 6 متر میرسد، میزان بارندگی دراین رشته کوه بین 600 تا900 میلمتر درنوسان است و همین بارندگی خوب سبب ایجاد رودخانه دایمی وپرآب الوند و تعدادی از سرشاخه های رودخانه های زمکان وسیروان در منطقه پاوه است.
یک ایستگاه تلویزونی برون مرزی برروی کوه نور ویک ایستگاه فرستنده تلویزونی داخلی برروی کوه نسار ویک سایت نیروی هوایی برروی کوههای دالاهو ایجاد شده است، درضمن سرچشمه رودخانه الوند، کوه سیاه دانه دالاهو میباشد.
عبور رودخانه الوند از مناطق جنگلی وارتفاعات منطقه سبب ایجاد منطقه بسیارزیبای ریجاب میشود، آبشارهای منطقه ریجاب شهره عام وخاص است، این رودخانه پس ازعبور وسیراب کردن زمینهای کشاورزی شهرهای سرپل ذهاب وقصرشیرین به کشور عراق میریزد.





















































































































